ΕΛΛΑΔΙΚΟΥ ΑΥΤΟΚΕΦΑΛΟΥ ΠΑΡΑΛΕΙΠΟΜΕΝΑ
Τρίτη έκδοση Επαυξημένη με νέο αρχειακό υλικό
Με την έκρηξη της Ελληνικής Επαναστάσεως ετέθη στην πράξη το ζήτημα της περαιτέρω σχέσεως των Επισκοπών της Ελλάδος με το Οικουμενικό Πατριαρχείο, που ευρίσκετο μέσα στην επικράτεια του Σουλτάνου, εναντίον του οποίου είχε επαναστατήσει ο Ελληνικός Λαός. Ιδιαίτερα ο κύκλος των Διαφωτιστών, περισσότερο ευαίσθητων στην ιδέα της ελευθερίας, ποτισμένος από το δυτικό πνεύμα-αντίποδα της ελληνορθόδοξης παραδόσεως-και φυσικά φανατικά προσκολλημένος στην αρχή των εθνοτήτων – προϊόν της δυτικής πολιτικής νοοτροπίας -, προπάντων όμως εγκλωβισμένος στις δυτικογενείς προκαταλήψεις για το Βυζάντιο και φυσικά και τη Ρωμηοσύνη, έγινε ο προπαγανδιστής της ανεξαρτοποιήσεως (αυτοκεφαλίας) της Ελλαδικής Εκκλησίας από τη δικαιοδοσία του Οικουμενικού Πατριαρχείου, που ήταν υπόδουλο, όπως συνήθιζαν να λέγουν, στον Σουλτάνο.
Πρωτοπόρος -και στο σημείο αυτό- υπήρξε ο εκ των Διαφωτιστών Αδαμάντιος Κοραής (1748-1833), «φωτιστής» μεν του Έθνους μας, αλλά και Initiatior αλλοιωτικών της ουσίας μας καινοτομιών στον εκκλησιαστικό χώρο και την πνευματική μας συνείδηση. Ο Κοραής, ούτε λίγο ούτε πολύ, έβλεπε τη διαδικασία της ελλαδικής αυτοκεφαλίας έξω από κάθε κανονική τάξη, ως μια “θρησκευτική” επανάσταση εναντίον του Πατριαρχείου, αναγκαία συνέπεια της προηγηθείσης πολιτικής επαναστάσεως εναντίον του Σουλτάνου.
Μέχρι την ολοκλήρωση του απελευθερωτικού Αγώνος, η διακοπή των κανονικών σχέσεων δεν είχε, ούτε έλαβε τον χαρακτήρα πραξικοπηματικής ανεξαρτητοποιήσεως της Ελλαδικής Εκκλησίας από το Οικουμενικό Πατριαρχείο. Κατά την επιγραμματική διατύπωση του Κ. Οικονόμου του εξ Οικονόμων, από την αρχή του Αγώνος μέχρι το 1832 «ἐν οὐδεμιᾷ ἐθνικῇ συνελεύσει οὐδαμοῦ οὐδέποτε φαίνονται (οἱ Ἕλληνες) οὔτε ψηφίσαντες, οὔτε βουλευσάμενοι τὸν ἀπὸ τῆς Μ. Ἐκκλησίας αὐτογνώμονα καὶ βίαιον χωρισμόν». Οι αγωνιζόμενοι Έλληνες (όχι, φυσικά, οι της διασποράς και μάλιστα οι διανοούμενοι διαφωτιστές, που εν πολλοίς δεν μετείχαν στον αγώνα) δεν μπορούσαν ούτε να διανοηθούν την εποχή αυτή δημιουργία «αυτοκεφάλου» Ελλαδικής Εκκλησίας, παρά τα αντίθετα κοραϊκὰ κηρύγματα
(Από την παρουσίαση του εκδότη)
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
ΕΛΛΑΔΙΚΟΥ ΑΥΤΟΚΕΦΑΛΟΥ ΠΑΡΑΛΕΙΠΟΜΕΝΑ
Εισαγωγή
ΑΓΝΩΣΤΗ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΝΟΜΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΠΤΑΝΗΣΟΥ
ΕΝΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΥΤΟΚΕΦΑΛΙΑ ΣΤΗΝ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ
Η ΛΥΣΗ ΤΟΥ ΕΛΛΑΔΙΚΟΥ ΔΡΑΜΑΤΟΣ
ΕΓΓΡΑΦΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΟ “ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ”
Επίλογος
Παράρτημα
Βιβλιογραφία
Ευρετήριο ονομάτων



