Στην κρισιμότητα των καιρών που περνούμε, δεν δικαιολογείται καμμιά απουσία των προσώπων. Και πιο πολύ των προσώπων, που η αγωνία τους μπορεί να γίνει γόνιμος αγώνας, με την υπεύθυνη και ουσιαστική προσφορά τους στον χώρο του πνεύματος. Αυτή την αγωνία και τον αγώνα των πνευματικών ανθρώπων εκφράζουν πολύ έντονα τον τελευταίο καιρό τα Δοκίμια. Γι’ αυτό κι ο υπογραφόμενος, δοκιμάζει να εκφράσει με τη γλώσσα του Δοκιμίου τις αγωνίες του πάνω σε θεμελιακά προβλήματα της εποχής. Η κάποια πρωτοτυπία και ίσως πιθανή αξία των Δοκιμίων τούτων, δεν έγκειται στις συγγραφικές ικανότητες εκείνου που τα έγραψε, αλλά στον ειδικό φωτισμό των θεμάτων με την όραση και την προβληματική της Ορθοδοξίας. […]
(Απόσπασμα από τον πρόλογο του συγγραφέα)
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
Πρόλογος στην πρώτη έκδοση
Σημείωμα για την γ’ έκδοση
Α’ ΑΓΩΝΙΑ
Προβληματισμοί και προσανατολισμοί
1.- Οι ρίζες του διχασμού
2.- Σκότος και ιμάτιον
3.- Η μεταφυσική αγωνία και η νεότητα
4.- Η νεότητα του Απολύτου
5.- Η πνευματική ζωή και οι πνευματικοί άνθρωποι
6.- Ευάγκαλον και δυσβάστακτον
7.- Μέγιστος και έσχατος
8.- Καρπός του πνεύματος
9.- Γεύση ουρανού
10.- Ο χρόνος και ο άνθρωπος
11.- Η μοναξιά και ο πνευματικός άνθρωπος
12.- Σχόλιο για ένα βιβλίο που ακόμη δεν γράφτηκε
Β’ ΚΑΤΑΝΥΞΗ
Προσεγγίσεις σε κατανυκτικά κείμενα
13.- Η Παράδοση και η Τέχνη
14.- Ο έτερος Βίος (το πρόβλημα του «Ελληνοχριστιανισμού»)
15.- Η προσωπική αναγέννηση
16.- Η μεγάλη σιγή
17.- Ο δρόμος των Νηπτικών (Η «Φιλοκαλία»)
18.- Ο εσωτερικός άνθρωπος (Προοίμιο στην ανθρωπολογία των Μυστικών)
α’ Προοιμιακά
β’ «Βέλτιον το μη ομιλείν»
γ’ Χωρίς Μυστικούς;
δ’ Η οδός των Νηπτικών
ε’ Παλαιός και νέος άνθρωπος
στ’ Ο ναός του σώματος
ζ’ Διάψαλμα
η’ Νήψις, απάθεια, διάκρισις
θ’ Η ζοφερή καταγωγή
ι’ «Κατ’ εικόνα» και «καθ’ ομοίωσιν»
ια’ «Έκαστος λόγον δώσει»
ιβ’ Καταστάσεις των ανθρώπων
ιγ’ «Με τρυπά η ομορφιά του Κάλλους»
ιδ’ «Έτζι να γένη όλος φως»
19.- Η Κατάνυξη (οκτώ εισαγωγικά κεφάλαια)
α’ «Άνωθεν καταβαίνον δάκρυον»
β’ «Να λυπήται άμα και να χαίρη»
γ’ Γένη κατανύξεως
δ’ Βασικές προϋποθέσεις
ε’ «Μακάριοι οι κλαίοντες»
στ’ Θεολογία των δακρύων
ζ’ «Δια πυρός και ύδατος»
η’ «Ευφροσύνη ένδοθεν»
Γ’ ΕΠΙΜΕΤΡΟ
Στη σκιά του Παπαδιαμάντη
20.- Η ποίηση των Χριστουγέννων
21.- Θεομητορική σπουδή (προεόρτιο με ψάλτη τον Παπαδιαμάντη)
22.- Μία γόνιμη μοναξιά
23.- Κορυφαίος δάσκαλος και ζωγράφος της Ορθοδοξίας
24.- Ο φίλος των αγίων – Ο αγιολόγος Πρωτοπρεσβύτερος Ι. Σπ. Ράμφος
Εργασίες Π.Β.Π. που έχουν εκδοθεί



