ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΑΙΡΕΣΕΩΝ

ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΑΙΡΕΣΕΩΝ

Από την αίρεση ατην εκκλησία και από την Εκκλησία στις αιρέσεις και το μυστικισμό

Σπουδή στον Ernst Troeltsch και το σύγχρονο αιρετισμό

Σε τούτη τη μονογραφία επιχειρείται κατά βάσιν η κοινωνιολογική προσέγγιση της χριστιανικής αίρεσης, όπως αυτή προσδιορίζεται από τον Ernst Troeltsch, γερμανό θεολόγο και κοινωνιολόγο, σε σχέση προς τη χριστιανική εκκλησία και το χριστιανικό μυστικισμό. Πρόκειται για τρεις διαφορετικούς βασικούς κοινωνιολογικούς τύπους του Χριστιανισμού ως συνέπειες του Ευαγγελίου και βασικές παραμέτρους της ιστορίας. Είναι απαραίτητο να διευκρινίσουμε, για την πληρέστερη κατανόηση του όλου προβληματισμού, ότι τα παραπάνω σχήματα δεν αποτελούν τόσο σταθμούς στην ιστορία του Χριστιανισμού, όσο εναλλασσόμενους τρόπους κοινωνικής έκφρασής του. Αυτό σημαίνει ότι είναι δυνατός ο εντοπισμός της αίρεσης μέσα στην εκκλησία, της εκκλησίας στην αίρεση, του μυστικισμού στην αίρεση και την εκκλησία. Επιχειρείται ακόμη η κοινωνιολογική προσέγγιση των σύγχρονων θρησκευτικών και μη θρησκευτικών αιρέσεων και η σχέση τους προς τη χριστιανική. Αποδεικνύεται ότι μεταξύ των δύο αυτών περιοχών εντοπίζονται μεν βασικές ομοιότητες, διαπιστώνονται ωστόσο τεράστιες διαφορές ως προς το λόγο ύπαρξης, τα μέσα δράσης που χρησιμοποιούνται και τη σκοποθεσία.

(Από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)

 

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΑΙΡΕΣΕΩΝ

Από την αίρεση ατην εκκλησία και από την Εκκλησία στις αιρέσεις και το μυστικισμό

Σπουδή στον Ernst Troeltsch και το σύγχρονο αιρετισμό

 

ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ

Η ΑΙΡΕΣΗ ΜΕΤΑΞΥ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ

ΚΑΙ ΜΥΣΤΙΚΙΣΜΟΥ:

ΟΙ ΑΠΟΨΕΙΣ ΤΟΥ TROELTSCH

1.ΕΙΣΑΓΩΓΗ

1.1 Ο Ernst Troeltsch και η θέση του στη Θεολογία και την Κοινωνιολογία

1.2 Ο Ernst Troeltsch και οι τρεις κοινωνιολογικοί τύποι του Χριστιανισμού

2.ΟΡΙΟΘΕΤΗΣΗ ΚΑΙ ΜΟΡΦΕΣ ΤΗΣ ΑΙΡΕΣΗΣ

2.1 Έννοια, αφετηρία και ιστορία της αίρεσης

2.2 Μορφές της αίρεσης

3.Η ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΑΙΡΕΣΗ:ΚΥΡΙΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ

3.1 Ο λαϊκός χαρακτήρας της αίρεσης

3.2 Ο αιρετικός θρησκευτικός υποκειμενισμός

3.2.1 Το ζήτημα της αλήθειας

3.2.2 Η αίρεση ως μια εκούσια και κλειστή κοινότητα

3.2.3 Η προτεραιότητα της ατομικής θρησκευτικότητας

3.4 Η ηθική της αίρεσης

3.5 Αίρεση και Φυσικό Δίκαιο

3.6 Ο ασυμβίβαστος χαρακτήρας της αίρεσης

3.7 Αίρεση και ευσεβισμός

3.8 Η αιρετική Χριστολογία

3.9 Αίρεση και εσχατολογία

3.10 Ο κοινωνικός και πολιτικός προσανατολισμός της αίρεσης

ΔΕΥΤΕΡΟ ΜΕΡΟΣ

ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΚΑΙ ΑΙΡΕΣΗ:ΚΡΙΤΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ

1.ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΗΣΕΙΣ-ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ

1.Αίρεση και αιρέσεις

1.2 Ερμηνευτικές παρατηρήσεις

2.ΒΙΒΛΙΣΜΟΣ Ή ΠΑΡΑΔΟΣΙΟΚΡΑΤΙΑ;

3.ΑΓΙΟΠΝΕΥΜΑΤΙΚΕΣ ΕΜΜΟΝΕΣ – ΧΑΡΙΣΜΑΤΙΚΑ ΚΙΝΗΜΑΤΑ

4.ΑΞΙΩΜΑ Ή ΧΑΡΙΣΜΑ;

4.1 Χαρισματική και αξιωματική αυθεντία

4.2 Λόγος ή μυστήρια;

4.3 Ποσότητα ή ποιότητα;

4.4 Προσωπολατρικές συμπεριφορές

5.ΑΤΟΜΙΚΙΣΜΟΣ Ή ΚΟΙΝΟΤΙΣΜΟΣ;

6.ΔΙΚΑΙΟ Ή ΧΑΡΗ;

7.ΗΘΙΚΕΣ ΠΟΙΟΤΗΤΕΣ:ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΙΚΗ Ή ΚΟΙΝΟΤΥΠΙΚΗ ΗΘΙΚΗ;

7.1 Ηθική χωρίς ή με δόγματα και μυστήρια;

7.2 Το ζήτημα της τελειοκρατίας και του ριζοσπαστισμού

7.3 Το πρόβλημα των συμβιβασμών

8.ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΤΗΤΑ, ΕΣΧΑΤΟΛΟΓΙΑ, ΣΩΤΗΡΙΑ

8.1 Η πρόκληση της οικουμενικότητας

8.2 Το ζήτημα της σωτηρίας

8.3 Η προτεραιότητα της εσχατολογίας

ΤΡΙΤΟ ΜΕΡΟΣ

Ο ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ:

ΑΝΑΓΩΓΕΣ – ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ

1.ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ

2.ΓΕΝΕΣΙΟΥΡΓΑ ΑΙΤΙΑ ΤΩΝ ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ ΑΙΡΕΣΕΩΝ

2.1 Θρησκευτικά

2.2 Ψυχολογικά

2.3 Κοινωνικά

2.4 Ιδεολογικά – Πολιτικά – Οικονομικά

3.ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΗ ΖΩΗ ΚΑΙ ΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ ΑΙΡΕΣΕΩΝ

3.1 Θρησκευτικές επιπτώσεις

3.1.1 Οι αιρέσεις εναντίον της Εκκλησίας

3.1.2 Η Εκκλησία εναντίον των αιρέσεων

3.2 Κοινωνιο-ψυχολογικές επιπτώσεις

3.3 Κοινωνικές επιπτώσεις

3.3.1 Οι σέκτες εναντίον της κοινωνίας

3.3.2 Η κοινωνία εναντίον των σεκτών

3.4 Πολιτικές επιπτώσεις

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

ΕΚΚΛΗΣΙΑ, ΑΙΡΕΣΗ ΚΑΙ ΜΥΣΤΙΚΙΣΜΟΣ

ΣΤΟΝ ΟΡΘΟΔΟΞΟ ΑΝΑΤΟΛΙΚΟ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟ